ओळख हरवलेल्या समाजाची वेदना आणि नव्या जागृतीची गरज
प्रस्तावना, भारतीय समाजव्यवस्थेमध्ये “बहुजन” हा शब्द केवळ लोकसंख्येचा संदर्भ नसून सामाजिक संघर्ष, श्रम, इतिहास आणि परिवर्तनाची ओळख आहे. परंतु आज अनेकांना स्वतःच्या सामाजिक अस्तित्वाची जाणीव हरवताना दिसते. शिक्षणाचा अभाव, संघटनशक्तीची कमतरता, आर्थिक दुर्बलता आणि सामाजिक विखुरलेपणामुळे बहुजन समाज अनेक मूलभूत प्रश्नांशी झुंज देत आहे. हा लेख बहुजन समाजाची वास्तविक स्थिती, त्यामागील कारणे आणि परिवर्तनाच्या दिशेने आवश्यक असलेल्या नव्या सामाजिक जागृतीवर प्रकाश टाकतो. ओळख हरवलेल्या समाजाची वेदना आणि नव्या जागृतीची गरज भारतीय समाजव्यवस्थेत “बहुजन” हा शब्द केवळ एका जातीपुरता मर्यादित नसून, तो देशातील त्या सर्व वंचित, शोषित, श्रमिक आणि सामाजिकदृष्ट्या मागासलेल्या घटकांचा प्रतिनिधी आहे, ज्यांनी शतकानुशतके समाजाच्या उभारणीत आपले श्रम दिले; पण त्यांना समान सन्मान, अधिकार आणि संधी मात्र मिळाल्या नाहीत. “बहुजन हिताय, बहुजन सुखाय” ही संकल्पना मानवतेच...